"Kuyum eskiden saniyede 5 litre veriyordu, şimdi 2'ye düştü" — pompacıların en sık duyduğu cümledir. Çoğu kuyu sahibi suçu pompaya atar ve yeni pompa alır; oysa vakaların önemli kısmında sorun kuyudadır. Yanlış teşhis, boşa harcanan paradır. İşte verim düşmesinin dört ana sebebi ve nasıl ayırt edileceği.
1. Statik su seviyesi düştü
Kurak yıllarda ve çevrede yeni kuyular açıldıkça yeraltı su seviyesi düşer. Pompanız aynı güçte çalışır ama su artık daha derinden geldiği için yüzeye daha az ulaşır. Belirti: azalma yaz aylarında belirginleşir, yağışlı mevsimde kısmen toparlar. Çözüm: pompayı daha derine sarkıtmak (kuyu derinliği müsaitse) veya daha yüksek basma yükseklikli bir modele geçmek. Pompa seçicimize güncel seviyeyi girerek doğru modeli görebilirsiniz.
2. Kuyu filtresi ve çeperi tıkandı
Yıllar içinde kılıf borusunun filtre yarıkları kireç, demir oksit ve ince kumla tıkanır; kuyuya su girişi yavaşlar. Belirti: pompa ilk açıldığında güçlü basar, birkaç dakika sonra su incelir — kuyu "yetiştiremiyordur". Çözüm: kuyu temizliği (kompresörle yıkama). Bu işlem çoğu kuyuda verimi ciddi oranda geri kazandırır ve yeni kuyu açtırmaktan çok daha ucuzdur.
3. Pompa aşındı
Kumlu suda çalışan pompanın fanları ve difüzörleri zamanla aşınır; motor döner ama basınç üretemez. Belirti: azalma mevsimden bağımsız ve kademeli ilerler; motor akımı normalken debi düşüktür. Çözüm: pompa revizyonu (fan takımı değişimi) veya yenisi. Revizyon maliyeti yeni pompanın yarısını geçiyorsa yenisi mantıklıdır.
4. Boru ve bağlantı kaçakları
Kolon borusundaki bir çatlak veya gevşemiş bir ek, basılan suyun bir kısmını kuyuya geri boşaltır. Belirti: pompa çalışırken kuyudan boğuk su sesi gelir; debi düşüktür ama kuyu seviyesi düşmemiştir. Çözüm: kolonu çekip ekleri kontrol etmek; eski demir borular yenilenecekse paslanmayan U-PVC kolon borusuna geçmek.
Doğru teşhis için altın soru
Azalma mevsimsel mi (kuyu/seviye sorunu), ani mi (boru kaçağı veya elektrik), kademeli mi (pompa aşınması veya filtre tıkanması)? Bu tek soru, sorunun kuyuda mı pompada mı olduğunu büyük oranda söyler. Emin olamadığınızda pompanızın modelini ve şikayeti WhatsApp'tan yazın — teşhiste yardımcı olalım, gerekmiyorsa size pompa satmayalım.