Kuyudaki pompayı gözle göremezsiniz — ama pompa, davranışıyla arızasını söyler. Bu rehber, en sık görülen beş belirtiden yola çıkarak sorunun elektrikte mi, pompada mı, kuyuda mı olduğunu bulmanıza yardım eder. Pompayı kuyudan çektirmek masraflı iştir; çekmeden önce doğru teşhis paradan tasarruftur.
Belirti 1: Pompa çalışıyor ama az su basıyor
- Kuyu seviyesi düştüyse → su mevsimsel azalır (rehberimizdeki "kuyu suyu neden azalır" yazısına bakın)
- Fanlar aşındıysa → azalma aylar içinde kademeli gelişir
- Boru kaçağı varsa → kuyudan su sesi gelir, basınç düşüktür
- Trifaze motor ters dönüyorsa → yeni montajda su az gelir; iki fazın yeri değiştirilir
Belirti 2: Sigorta veya termik atıyor
Motor normalden fazla akım çekiyordur. Sebepler: fanlara kum/çakıl sıkışması, motor rulmanının dağılması, kablo ekinde kaçak veya düşük voltajda zorlanma. Pano ekranındaki akım değerini motor etiketiyle karşılaştırın; etiketin üstündeyse pompayı çalıştırmakta ısrar etmeyin — her deneme motoru biraz daha yakar.
Belirti 3: Pompa hiç çalışmıyor, ses yok
Önce elektriği kontrol edin: pano sigortası, kablo bağlantıları, şebeke voltajı. Panoda voltaj var ama motor tınmıyorsa kablo kopmuş, ek çürümüş ya da motor sargısı yanmış olabilir. Motor direnci ölçümüyle (ohm testi) sargının durumu kuyudan çekmeden anlaşılır — değerleri motor etiketindeki tabloyla kıyaslayın.
Belirti 4: Sık sık durup kalkıyor
Kuru çalışma koruması devreye girip çıkıyordur: kuyu, pompanın debisini yetiştiremiyor demektir. Vanayı kısarak debiyi kuyunun verimine indirin ya da bir küçük pompaya geçin. Hidroforlu sistemde sık kalkışın sebebi genelde patlamış tank membranıdır — tankın hava basıncını kontrol edin.
Belirti 5: Su geliyor ama kumlu/bulanık
Yeni kuyuda ilk günlerde normaldir; sürüyorsa kılıf filtresi yırtık veya pompa çok dipte demektir. Pompayı birkaç metre yukarı almak çoğu zaman çözer. Kumlu çalışmaya devam eden pompa birkaç sezonda aşınır.
Ne zaman tamir, ne zaman yeni pompa?
Kaba kural: revizyon maliyeti (fan takımı, salmastra, işçilik + kuyudan çekme) yeni pompanın yarısını geçiyorsa ve pompa 5 yaşın üzerindeyse yenisi daha mantıklıdır. Modelinizi ve belirtiyi WhatsApp'tan yazın; dürüstçe söyleyelim — tamir edilecekse "tamir ettir" deriz.